Gelecek sezon hazırlıkları bugün başladı (Serhat Güneş) - BasketFaul.com

Gelecek sezon hazırlıkları bugün başladı (Serhat Güneş)

18-05-20 16:01
Serhat GÜNEŞ
Herkese merhabalar, öncelikle içinde bulunduğumuz bu anormal durumdan, pandemiden dolayı herkese sağlık ve huzur diliyorum. Sonrasında, ilan edilen “beyaz sezon”un tüm basketbol camiasına ve çalışanlarına hayırlı olmasını temenni ediyorum. Umarım bu talihsiz durumdan Türk basketbolu olarak sağlam çıkarız... Bunu sağlamak biraz bizim elimizde. 

Ben hayata bakış açım gereği şansa inanmayan biriyim, insanlar şans kelimesi geçtiği andan itibaren tembelleşirler. Koşullar ne olursa olsun yılmadan çalışmak, problemlere çözüm üretmek, başarı olasılığını arttırır ve şansı ortadan kaldırır. Gelin hep beraber, içinde bulunduğumuz normalden uzun off-season’da (ölü/off sezon) ve önümüzdeki pre-season’da (sezon başı) yapılması gerekenler konusuna bir kondisyoner gözünden bakalım.

Öncelikle 3 ay sonrasını planlamadan önce “şuan” ile ilgilenmek gerek. Sezon boyunca azim ve dikkatle çalışılıp, belirli bir noktaya getirilen fiziksel özellikler, mental dayanıklılık, branşa özel beceriler ve diğer adaptasyonlar bu zorunlu ara ile gerilemeye başladı. İnaktif geçen 2-3 hafta içerisinde, bir çok fiziksel performans parametresinde bazı gerilemeler görülmektedir. Karantina şartları altında spor salonlarının açılmasını beklemeden neler yapmalıyız? İçlerinde çok değerli kondisyoner ve bilim insanlarının bulunduğu grubun, bu dönemde takım sporları için yayınladıkları önerileri aşağıda sıralıyorum: 
 
* Öncelikle sporcuların bu zorunlu dönemi bir tatil olarak değil, bireysel gelişim için fırsat olarak görmelerini sağlamak lazım.
* Sporcuların teknoloji (görüntülü arama, email ve mesajlar) sayesinde uzmanlar (kondisyoner, diyetisyen, psikolog, fizyoterapist, antrenör) tarafından gözlemlenmesi ve desteklenmesini organize edin.
* Sporcuların ve etrafındaki bireylerin bağışıklık sistemlerini destekleyecek, sağlıklarını koruyacak ve hijyen ölçümlerini uygulayabilecek eğitimleri almasını organize edin.
* İzolasyonun içinde optimal bir hayat sürüldüğüne emin olun (yeterli alan, ekipman, yiyecek ve telekomünikasyon gibi). Eğer mümkünse sporcunun evine kondisyon ekipmanları (bisiklet, koşu bandı, kürek ergometresi gibi), kuvvet antrenmanı ekipmanları (dumbell, elasyik bandlar, sağlık toplatı gibi) ve sürekli kullandıkları diğer ekipmanları (mat, atlama ipi ve foam roller gibi) sağlayın. Eğer bunlar mümkün değilse, vücut ağırlığı ile yapılacak bir istasyon tarzı çalışma gerekli nöromusküler ve aerobik adaptasyona yardımcı olabilir.
* Sporcunun ihtiyaçlarına göre alternatif spor beceri antrenmanını (kinestetik top antrenmanı, sanal gerçeklik antrenmanları, video analizler, teorik antrenmanlar gibi) organize edin.
* Evin antrenman için uygun alanı ile ekipmanlar düşünülerek, sporcuya özel ve ihtiyacına göre planlamış kuvvet&kondisyon antrenmanı organize edin.
* Nöromusküler pliometriklere (Dikey ve yatay sıçramalar gibi) ve eksantrik kuvvet antrenman yöntemlerine (belirli tempo egzersizler gibi) odaklanarak, sporcunun kuvvet ve güç performanslarında anahtar adaptasyonlar korunabilir. Verimli sensorimotor hareketlerin (hem duyusal hem motor işlev) değişmez elementi olan stabilizatör kasların uyarılması ve geliştirilmesi bu dönemde kritik önem taşımaktadır.
Sporcuların vücut ağırlıkları ve yağ oranlarını kontrol stratejileri, beslenme, hidrasyon ve supplementasyon (özellikle Vitamin D, Çinko ve proteinler) konuları hakkında eğitilmesini organize edin. Viral enfeksyion ile savaşacak besinlerin tüketilmesi (bağışıklık sistemine destek olan besinler gibi) önemlidir.
* Belirli bir zihinsel yorgunluk takibi sistemi ve zihinsel antrenman organize edin (sporcu ile spor psikoloğu arasındaki iletişimi kurun).  
* Yeterli toparlanma yöntemleri sağlayın (Supplementasyon, uyku, nefes ve meditasyon egzersizleri, myofasyal rahatlama, esnetme gibi).
* Sporcuların günlük kendilerini ölçebilecekleri ve çıkan sonuçları kondisyonerleriyle paylaşabilecekleri bazı testler kullanın (kalp atım hızı takibi, kalp hızı değişkenliği, basit fonksiyonel hareket testleri gibi)  
* Sporcuların sağlığını, zindeliğini, fiziksel uygunluklarını, toparlanmaları ve antrenman yüklerini günlük takip edebilecek bir sistem geliştirin (telefon uygulamaları, email ve mesajlar gibi).
* Birçok sporcu şuan sakat değilse bile, uzun süren bu ara sakatlık durumunda verilen araya benzemektedir.
Son olarak, sporcuları kas hafızası hakkında eğitmek gerekli, bu dönemde kaybettiklerini hızlı bir şekilde geri kazanacaklarını bilsinler, bu birazda olsa kaygı seviyelerini bastıracaktır.

Strategies and Solutions for Team Sports Athletes in Isolation due to COVID-19 (2020), Sports Journal.

Bu dönemi yukarıdaki önerilere uygun elimizden geldiğince aktif ve verimli geçirirsek pre-season dönemi bizim için daha sancısız geçer. Artık Türk basketbolcusu yaz aylarını 15-20 sene önceki gibi tatil yaparak geçirmiyor. Sezonun getirdiği mental ve fiziksel yorgunluğu atmak için biraz (sporcunun yaşına ve hedefine göre değişir) ara verdikten sonra özel kondisyoneri, özel bireysel gelişim antrenörü veya özel fizyoterapisti ile çalışıyor. Sporcuların gelişmiş ve gelişime açık yönleri hakkında daha bilinçli hale geldiğini görmek beni mutlu ediyor. Kondisyonerler ve antrenörler sporcuları test ve analiz edip herkese bireysel antrenmanlar sunuyor. 
Pre-season'a geldiğimizde yaralanmaların önüne geçmek için neler yapabiliriz, bir düşünelim. Öncelikle takımınızdaki sporcularla “merhaba”nız antrenmanlarınızın başladığı ilk günse ne yazık ki çok geç kalmışsınız demektir. Takımda sözleşmesi devam eden sporcuların off-season’da sizle çalışmaları, eğer bu mümkün değilse kimle nasıl çalıştıklarını bilmeniz gene sizin sorumluluğunuzda. Burada uzmanların işbirliği içinde olması herkes için yararlı olacaktır. Takıma katılacağı belli olan sporcularla aynı şekilde iletişime geçmek, onları bir önceki sezon çalıştıran uzmanlardan bilgi almakta akıllıca olacaktır. İstatistik olarak pre-season’ın ilk  iki haftası en fazla yaralanmanın yaşandığı dönem, bu yüzden ilk iki hafta çok kritik, sporcuların fiziksel durumlarının kondisyoner ve sağlık ekibinin belirlediği test ve gözlem yöntemleriyle saptanması gerekmektedir. Bir basketbol kondisyoneri, branşa özel “fiziksel, metabolik, biyomekanik gereksinimleri” ve gene branşın getirdiği “yaralanma riskleri”ni ekipteki herkesten iyi bilir, o yüzden özellikle bu ilk iki hafta ve sonrasında kalan pre-season’da kondisyonerin söylediklerine ve yönlendirmelerine dikkat edin, kondisyonerde bu dönemin planlaması ve uygulamasının sorumluluğunu tamamen almış olsun.

Peki bu önümüzdeki pre-season’da programlama adına nasıl değişiklikler olabilir? Burada tabiki takımların yapısı ve takımı oluşturan sporcuların özellikleri çok önemli. Periyotlama ve yük yönetimi (load management) ile ilgili kitaplar ve kaynaklara baktığınızda önerilen hazırlık dönemlerinin çok uzun olduğunu görebilirsiniz. Bunu pratiğe dökmek o kadar kolay olmasada önümüzdeki pre-season normalden biraz daha uzun olması, daha iyi planlanması, daha fazla hazırlık maçına ihtiyacın olması ilk akla gelenler. Buradan belirli bir süre söylemek afaki, her takımın planlaması farklı olabilir. Fakat ben bu süreyi ilk resmi maçtan önce en az 8 hafta olarak görüyorum. En azından 2 ay, standard 3+1 haftalık yüklenme taslağı ile hem genel hem özel hazırlık dönemleri tasarlanabilir. Daha hazır gelen sporcular için genel hazırlık dönemi kısaltılıp, özel hazırlık dönemi uzatılabilir. Tek değişmeyen prensip yükün/stresin progresif olarak verilmesi. Yapılan bilimsel çalışmalar gösteriyor ki sakatlıklar yüksek fiziksel yüklerden çok ani yük değişikliklerinde meydana geliyor, yani o yük seviyesine sizin nasıl bir yoldan geldiğiniz asıl mesele. Teoride kusursuz bir plan yapmış olsanız bile her sporcunun uyguladığınız strese vereceği cevap farklı olacaktır. Bu anlamda eğer kulubün imkanı varsa objektif bir içsel yük takibi yöntemi (kalp atım hızı ölçer gibi), eğer bu mümkün değilse daha basit ama geçerli yöntemler olan zindelik anketleri veya algılanan zorluk derecesi skalası kullanmak faydalı olabilir. Sporcuların bireysel hazır bulunuşluklarına (readiness) saygı duymalıyız.

Toparlamam gerekirse bu iki dönemde profesyonel destek, ileri seviye iletişim, planlama ve yük yönetimi konularıyla gelecek sezona daha emin hazırlanabileceğimizi düşünüyorum. Yazıyla ilgili destek ve eleştirilerinizi [email protected] email adresimden veya basit olarak coach_gunes instragram adresimden bana iletebilirsiniz, herkese önce sağlık sonra huzur diliyorum. 

Yorumlar Okunma: 6915